Tedavi Yaklaşımları
Apiterapi
Apiterapi, bal arısı (Apis mellifera L.) ürünleri olan bal, polen, propolis, arı ekmeği, arı sütü ve arı zehirinin kronik hastalıkların tedavisinde veya önlenmesinde kullanılması olarak tanımlanmaktadır. Arı ürünlerinin tedavi amaçlı kullanımı çok eski zamanlara dayanmaktadır ve günümüzde de bu tedavi yöntemlerinin çeşitli hastalıklara karşı etkili olması, kullanım alanlarını ve kullananların sayılarını arttırmaktadır.
Dünyada apiterapi başlığı altında bal, polen, propolis, arı ekmeği, arı sütü ve arı zehri gibi arı ürünleri kozmetik, ilaç ve endüstriyel sektörde kullanılmaktadır.
Yüzyıllardır topikal yara bakımında kullanılan bal, günümüzde modern tıbbın da dikkatini çekmiştir. Özellikle kronik ve enfekte yaralarda bal kullanımı oldukça hızlı bir şekilde yaranın enfeksiyondan arındırılıp iyileşmesine katkıda bulunması çok dikkat çekicidir. Yanıklar, venöz bacak ülserleri ve bası yaraları üzerine yapılan karşılaştırmalı çalışmalarında, genel olarak bakıldığında bal uygulaması birçok farklı yara türünde hem antibakteriyel, hem anti-enflamatuar hem de yara iyileşmesini hızlandırıcı etkileri sebebiyle oldukça faydalıdır. Propolisin anti-mikrobiyal, anti-enflamatuar, anti-neoplastik etkinlikleri de gösterilmiştir. Bir diğer ürün de arı sütüdür ki o da yara iyileşmesinde, radyasyondan korunmada ve enfeksiyona karşı bazı özelliklerinin varlığı ile dikkat çekmektedir. Birçok klinik rapor, arı sütünün mukozit, fibrosis, böbrek ve karaciğer bozukluğu gibi kanser kaynaklı toksik maddelere karşı koruma için yararlı olduğunu göstermiştir. Ayrıca, hücre sağ kalımı, iltihaplanma ve oksidatif stres de dâhil olmak üzere arı sütü tarafından çeşitli biyolojik aktivitelerin rolü yüksektir.
Propolis ile doldurulmuş plastik tuzak tipi.
Arı poleni
Diğer arı ürünü polen de erkeklerde üriner sistem enfeksiyonlarında ve metabolik aktivitelerde etkinliği gösterilmiştir. Arı poleninin antioksidan, anti-enflamatuar, anti-karsinojenik, anti-bakteriyel, anti-fungisidal, hepatoprotektif, anti-aterosklerotik ve bağışıklık arttırıcı potansiyel özellikleri üzerine bilgiler mevcuttur. Arı ürünleri kemoterapi, radyoterapi ve radyo-kemoterapi tedavisinde destek olarak yararlıdır.
Arı zehiri tedavisi yüzyıllar öncesinden beri artrit, cilt hastalıkları, ağrı tedavisinde kullanılmaktadır. Arı zehiri Japonya, ABD ve Avrupa’da birçok merkezde romatoid artrit, osteoartrit, fibromyozit, periferal nörit, multipl skleroz gibi kronik ağrı ve enflamasyondan yakınan hastalarda başarılı bir şekilde kullanıldığı ifade edilmektedir.
Arı sütü
Arı zehiri
Saikaly SK, Khachemoune A. Honey and Wound Healing: An Update. Am J Clin Dermatol. 2017; 18(2):237-251.
Braakhuis A. Evidence on the health benefits of supplemental propolis. Nutrients. 2019;11(11):2705.
Abdulrahman M, El Barbary NS, Ahmed Amin D, Saeid Ebrahim R. Honey and a mixture of honey, beeswax, and olive oil-propolis extract in treatment of chemotherapy-induced oral mucositis: a randomized controlled pilot study. Pediatr Hematol Oncol 2012; 29(3):285–92.
Nickel JC. The overlapping lower urinary tract symptoms of benign prostatic hyperplasia and prostatitis. Curr Opin Urol 2006; 16(1):5–10.
Son DJ, Lee JW, Lee YH, Song HS, Lee CK, Hong JT. Therapeutic application of anti-arthritis, pain-releasing, and anti-cancer effects of bee venom and its constituent compounds. Pharmacol Ther 2007; 115(2): 246-70.
Lee JA, Son MJ, Choi J, Jun JH, Kim JI, Lee MS. Bee venom acupuncture for rheumatoid arthritis: a systematic review of randomised clinical trials. BMJ Open 2014;4(11):e006140.
Münstedt K, Männle H. Using bee products for the prevention and treatment of oral mucositis induced by cancer treatment. Molecules. 2019;24(17):3023.
Miyata Y, Sakai H. Anti-cancer and protective effects of royal jelly for therapy-induced toxicities in malignancies. Int J Mol Sci. 2018;19(10):3270.